Ελάχιστες Βάσεις: Πόσοι Υποψήφιοι θα μείνουν εκτός, στις Πανελλαδικές του 2021 (10-4-21)


Η εφαρμογή των Ελάχιστων Βάσεων, με τους ελάχιστους συντελεστές που έχουν οριστεί από το Υπουργείο Παιδείας, θα αφήσουν μεγάλο αριθμό υποψηφίων του Γενικού Λυκείου (ΓΕΛ) εκτός τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Η διαδικασία της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής (ΕΒΕ) θα εφαρμοστεί από τις Πανελλαδικές Εξετάσεις του 2021. Η ΕΒΕ είναι το ελάχιστο όριο για τη διαμόρφωση της Βαθμολογικής Βάσης ενός τμήματος και υπολογίζεται, για κάθε τμήμα, με τον πολλαπλασιασμό του Μ. Όρου των Μέσων Επιδόσεων των βαθμών του Επιστ. Πεδίου στο οποίο ανήκει το τμήμα επί τον Συντελεστή ΕΒΕ που ορίζει το κάθε τμήμα. Στα τμήματα στα οποία υπάρχει πρόσβαση από περισσότερα του ενός Επιστ. Πεδία υπολογίζονται οι βαθμοί του Πεδίου με τις χαμηλότερες βαθμολογίες.

Η ΕΒΕ ενός τμήματος δεν καταργεί τη γνωστή Βάση Εισαγωγής, που ισχύει μέχρι σήμερα, για την εισαγωγή σε κάποιο τμήμα και διαμορφώνεται από το βαθμό του τελευταίου εισαχθέντα στο τμήμα αυτό. Απλά η Βάση Εισαγωγής σε ένα τμήμα, δεν μπορεί να είναι μικρότερη από την ΕΒΕ του τμήματος.

Η εφαρμογή των Ελάχιστων Βάσεων θα επηρεάσει στον ένα ή στον άλλο βαθμό περισσότερους από τους μισούς υποψηφίους, ειδικότερα αν κάποια τμήματα, «μεσαίας» ή «χαμηλής» ζήτησης, ορίσουν Συντελεστές ΕΒΕ μεγαλύτερους του ελάχιστου δυνατού. Οι Συντελεστές ΕΒΕ μπορούν να κυμανθούν από 0,80-1,20 επί του μέσου όρου των μέσων επιδόσεων των 4 πανελλαδικώς εξεταζόμενων μαθημάτων σε κάθε Επιστημονικό Πεδίο.

Σύμφωνα με τα δεδομένα των Πανελλαδικών του 2020, θα επηρεάζονταν, σε μικρό ή μεγαλύτερο βαθμό, δηλαδή δεν θα έχουν δυνατότητα πρόσβασης σε λίγα ή περισσότερα τμήματα λόγω ΕΒΕ, οι υποψήφιοι του 1ου Επιστημονικού Πεδίου με λιγότερα από 12.150 μόρια, του 2ου Πεδίου με λιγότερα από 13.600 μόρια, του 3ου Πεδίου με λιγότερα από 13.850 μόρια και του 4ου Πεδίου με λιγότερα από 11.650 μόρια.

Ένας μεγάλος αριθμός των υποψηφίων αυτών δε θα είχαν καμιά πιθανότητα εισαγωγής σε κάποιο τμήμα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Από την ανάλυση των στοιχείων των περσινών πανελλαδικών, εκτιμάται ότι θα έμεναν εκτός περί τους 23- 25.000 υποψηφίους του Ημερήσιου Γεν. Λυκείου και συνολικά περί τους 32- 35.000 υποψηφίους στο σύνολο των κατηγοριών των υποψηφίων που εξετάστηκαν το 2020. Δεν αναμένεται να υπάρξει σημαντική διαφοροποίηση των αριθμών αυτών στις πανελλαδικές του 2021.

Η εφαρμογή των ΕΒΕ, δεν θα ισχύσει φέτος για τους υποψηφίους παλαιότερων ετών που θα υποβάλλουν μηχανογραφικό, χωρίς νέες εξετάσεις. Η εφαρμογή των ΕΒΕ για την Κατηγορία 10%, θα ισχύσει από το 2022.

Πόσοι Υποψήφιοι του Ημερήσιου ΓΕΛ του 2020, θα έμεναν εκτός τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, με την εφαρμογή των ΕΒΕ

Οι υπολογισμοί που ακολουθούν έγιναν με βάση τα δεδομένα των περσινών πανελλαδικών, ανά Επιστημονικό Πεδίο, θεωρώντας ότι όλα τα τμήματα χαμηλής και μεσαίας ζήτησης θα ορίσουν τον ελάχιστο δυνατό (βάσει υπουργικής απόφασης) συντελεστή ΕΒΕ (0,80). Τυχόν ορισμός συντελεστών ΕΒΕ μεγαλύτερων του ελάχιστου θα αύξανε τον αριθμό των υποψηφίων που θα έμεναν εκτός.

Επιστ. Πεδίο 1: Υποψήφιοι 2020 Ημ. ΓΕΛ εκτός Τριτοβάθμιας με Εφαρμογή ΕΒΕ (*)
Πρόσβαση από Επ. Πεδία Αριθμός Τμημάτων Ελάχιστη Βάση με Συντελεστή 0,80 Υποψήφιοι Χωρίς Πρόσβαση % Υποψηφίων Χωρίς Πρόσβαση
Από το 1ο Πεδίο 96 8.773 7.666 35,5%
και από το 4ο Πεδίο 73 7.784 6.193 28,7%

Στις πανελλαδικές του 2020, συμμετείχαν 21.597 υποψήφιοι Ημερησίων ΓΕΛ του 1ου Επιστημονικού Πεδίου. Η εφαρμογή της ΕΒΕ στους υποψηφίους αυτούς, θα άφηνε εκτός των τμημάτων για τα οποία υπάρχει πρόσβαση μόνο από το 1° Επιστ. Πεδίο (που αφορά κυρίως στα καθαυτό θεωρητικά τμήματα), τους 7.666 (35,5%).

Από αυτούς, οι 1.473 θα είχαν πρόσβαση σε άλλα τμήματα στα οποία υπάρχει πρόσβαση και από το 4° Επιστ. Πεδίο, το οποίο είχε χαμηλότερες βαθμολογίες.

Οι 6.193 (28,7%) από τους υποψηφίους του 1ου Επιστ. Πεδίου δε θα είχαν πρόσβαση σε κανένα τμήμα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Επιστ. Πεδίο 2: Υποψήφιοι 2020 Ημ. ΓΕΛ εκτός Τριτοβάθμιας με Εφαρμογή ΕΒΕ (*)
Πρόσβαση από Επ. Πεδία Αριθμός Τμημάτων Ελάχιστη Βάση με Συντελεστή 0,80 Υποψήφιοι Χωρίς Πρόσβαση % Υποψηφίων Χωρίς Πρόσβαση
Από το 2ο ή το 2ο & 3ο Πεδία 166 9.059 4.591 30,2%
και από το 4ο Επ. Πεδίο 118 7.784 3.388 22,3%

Στις Πανελλαδικές του 2020, συμμετείχαν 15.187 υποψήφιοι Ημερησίων ΓΕΛ του 2ου Επιστημονικού Πεδίου. Η εφαρμογή της ΕΒΕ στους υποψηφίους αυτούς, θα άφηνε εκτός των τμημάτων για τα οποία υπάρχει πρόσβαση μόνο από το 2° (που αφορά κυρίως τα περισσότερα καθαυτό τμήματα θετικών επιστημών) ή το 2° και το 3° Επιστ. Πεδία, τους 4.591 (30,2%).

Από αυτούς, οι 1.202 θα είχαν πρόσβαση σε άλλα τμήματα στα οποία υπάρχει πρόσβαση και από το 4° Επιστ. Πεδίο.

Οι 3.388 (22,3%) από τους υποψηφίους του 2ου Επιστ. Πεδίου, δε θα είχαν πρόσβαση σε κανένα τμήμα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Επιστ. Πεδίο 3: Υποψήφιοι 2020 Ημ. ΓΕΛ εκτός Τριτοβάθμιας με Εφαρμογή ΕΒΕ (*)
Πρόσβαση από Επ. Πεδία Αριθμός Τμημάτων Ελάχιστη Βάση με Συντελεστή 0,80 Υποψήφιοι Χωρίς Πρόσβαση % Υποψηφίων Χωρίς Πρόσβαση
Από το 3ο Πεδίο 54 9.228 3.369 30,7%
και από το 2ο Πεδίο 52 9.059 3.248 29,6%
και από το 4ο Πεδίο 41 7.784 2.384 21.7%


Στις πανελλαδικές του 2020, συμμετείχαν 10.989 υποψήφιοι Ημερησίων ΓΕΛ του 3ου Επιστημονικού Πεδίου. Η εφαρμογή της ΕΒΕ στους υποψηφίους αυτούς, θα άφηνε εκτός των τμημάτων για τα οποία υπάρχει πρόσβαση μόνο από το 3° Επιστ. Πεδίο (που αφορά κυρίως τα καθαυτό τμήματα υγείας) τους 3.369 (30,7%).

Από αυτούς οι 121 θα είχαν πρόσβαση σε άλλα τμήματα στα οποία υπάρχει πρόσβαση και από το 2° Επιστ. Πεδίο, ενώ άλλοι 865 θα μπορούσαν να πετύχουν σε τμήματα στα οποία υπάρχει πρόσβαση και από το 4° Επιστ. Πεδίο.

Οι 2.384 (21,7%) από τους υποψηφίους του 2ου Επιστ. Πεδίου δε θα είχαν πρόσβαση σε κανένα τμήμα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Επιστ. Πεδίο 4: Υποψήφιοι 2020 Ημ. ΓΕΛ εκτός Τριτοβάθμιας με Εφαρμογή ΕΒΕ (*)
Πρόσβαση από Επ. Πεδία Αριθμός Τμημάτων Ελάχιστη Βάση με Συντελεστή 0,80 Υποψήφιοι Χωρίς Πρόσβαση % Υποψηφίων Χωρίς Πρόσβαση
Από το 4ο ή το 4ο και άλλα Πεδία 196 7.784 8.648 37,0%

Στις πανελλαδικές του 2020 συμμετείχαν 23.386 υποψήφιοι Ημερησίων ΓΕΛ του 4ου Επιστημονικού Πεδίου. Η εφαρμογή της ΕΒΕ στους υποψηφίους αυτούς, θα άφηνε εκτός τριτοβάθμιας εκπαίδευσης τους 8.648 (37%). Εδώ δεν υπάρχει διαφοροποίηση όσον αφορά στην πρόσβαση από διαφορετικά Επιστ. Πεδία, δεδομένου ότι η ΕΒΕ του 4ου Πεδίου είναι η χαμηλότερη, ανά τμήμα.

ΣΥΝΟΛΟ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΓΕΛ 2020, εκτός Τριτοβάθμιας Εκπ/σης, με Εφαρμογή ΕΒΕ (*)
Ελάχιστη Βάση με Συντελεστή 0,80 Σύνολο Υποψηφίων ΓΕΛ Υποψήφιοι Χωρίς Πρόσβαση % Υποψηφίων Χωρίς Πρόσβαση
Υποψήφιοι όλων των Επιστ. Πεδίων 7.784 71.159 20.612 29,0%
Υποψήφιοι 1ου, 2ου & 3ου Πεδίου χωρίς πρόσβαση στα βασικά τμήματα του Πεδίου τους 8.773 ή 9.059 ή 9.230 71.159 24.274 34,1%

Συγκεντρωτικά, εάν εφαρμόζονταν οι ΕΒΕ στις Πανελλαδικές του 2020, από τους 71.159 υποψηφίους του ΓΕΛ, δε θα είχαν πρόσβαση στα «καθαυτό» τμήματα του δικού τους Επιστ. Πεδίου οι 24.274 (34,1%), ενώ 3.662 υποψήφιοι θα είχαν πρόσβαση σε κάποιο τμήμα, στο οποίο υπήρχε πρόσβαση και από άλλο Επιστ. Πεδίο, πέραν του δικού τους.

Συνολικά 20.612 υποψήφιοι (29%) του Ημερήσιου ΓΕΛ, δε θα είχαν πρόσβαση σε κανένα τμήμα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Πόσοι Υποψήφιοι του Ημερήσιου Γενικού Λυκείου αναμένεται να μείνουν το 2021 εκτός τριτοβάθμιας, λόγω εφαρμογής των ΕΒΕ:

Το 2021 ο αριθμός των υποψηφίων που θα μείνει εκτός τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ή θα επηρεαστεί με τον ένα ή τον άλλο τρόπο από την εφαρμογή των ΕΒΕ, δεν θα διαφέρει σημαντικά από τον αριθμό που θα επηρεάζονταν ή θα έμεναν εκτός το 2020, δεδομένου ότι οι ελάχιστες βάσεις υπολογίζονται ως ποσοστό του μέσου όρου των μέσων επιδόσεων των βαθμών στα 4 μαθήματα του κάθε Επιστ. Πεδίου. Άρα δε θα παίξει ρόλο ο βαθμός δυσκολίας των θεμάτων των φετινών πανελλαδικών.

Μικρές αποκλίσεις σε σχέση με τον αριθμό των υποψηφίων, που θα επηρεαστούν ή θα μείνουν εκτός, μπορεί να προέλθουν από μεταβολές στις θέσεις εισακτέων, από αλλαγές στην κατανομή των βαθμολογιών ή λόγω αλλαγής στο συνολικό αριθμό των υποψηφίων.

Ο συνολικός αριθμός των υποψηφίων αναμένεται να επηρεαστεί αρνητικά λόγω δημογραφικού και λόγω μεταστροφής αριθμού υποψηφίων από το ΓΕΛ στο ΕΠΑΛ, αλλά στο σύνολο είναι πιθανό να αυξηθεί σε σχέση με το 2020, λόγω του ότι πέρσι 6.700 υποψήφιοι ΓΕΛ εξετάστηκαν με το παλαιό σύστημα, ενώ φέτος ο αντίστοιχος αριθμός θα μοιραστεί μεταξύ αυτών που θα εξεταστούν με τους φετινούς υποψηφίους και αυτών που θα υποβάλλουν το μηχανογραφικό τους στην κατηγορία του 10%.

Επίσης είναι πιθανό να υπάρξουν «εσωτερικές» αλλαγές ανάμεσα στα Επιστ. Πεδία, λόγω αλλαγών στην κατανομή των υποψηφίων ανάμεσα σε αυτά.

Το 2020, οι υποψήφιοι του Ημερήσιου Γενικού Λυκείου, ήταν 71.159. Από αυτούς συμπλήρωσαν μηχανογραφικό δελτίο, οι 69.004 και πέτυχαν σε κάποιο τμήμα ή σχολή της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης οι 60.829, άρα έμειναν εκτός οι 10.330.

Με την εφαρμογή των ΕΒΕ δε θα είχαν καμιά πιθανότητα εισαγωγής οι 20.612. Εκτιμάται ότι ο τελικός αριθμός των υποψηφίων του Ημερήσιου ΓΕΛ που θα έμεναν εκτός τριτοβάθμιας εκπαίδευσης πέρυσι και θα μείνουν εκτός φέτος, θα είναι αρκετά μεγαλύτερος και θα ανέλθει στους 23-25.000.

Η απόκλιση αυτή οφείλεται στο ότι αρκετοί υποψήφιοι που θα είχαν μαθηματική πιθανότητα εισαγωγής σε κάποιο τμήμα, δε θα εισαχθούν είτε γιατί δε δήλωσαν όλα τα τμήματα με χαμηλές βάσεις, είτε γιατί κάποια τμήματα με χαμηλές βάσεις είχαν συντελεστή ΕΒΕ μεγαλύτερο του 0,80, είτε γιατί στην περίπτωση που εξετάστηκαν σε ειδικό μάθημα δεν πέρασαν τη ΕΒΕ του ειδικού μαθήματος.

Η μεγάλη αύξηση των υποψηφίων του ΓΕΛ που θα μείνουν εκτός, σε σχέση με τους υποψηφίους που δεν πέτυχαν πέρσι σε κάποιο τμήμα, οφείλεται, κατά κύριο λόγο, στον υψηλό ελάχιστο συντελεστή ΕΒΕ που ορίστηκε (80%), για τον πρώτο χρόνο της εφαρμογής των ελάχιστων βάσεων.

Πόσοι Υποψήφιοι Όλων των Κατηγοριών που θα εξεταστούν το 2021 εκτιμάται ότι θα μείνουν εκτός λόγω εφαρμογής των ΕΒΕ:

Αρκετά μεγαλύτερος θα είναι ο συνολικός αριθμός των υποψηφίων που θα μείνουν εκτός τριτοβάθμιας, στο σύνολο των κατηγοριών που θα εξεταστούν το 2021.

Μια κατηγορία υποψηφίων που θα υποστεί υψηλότατο ποσοστό απώλειας θέσεων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, είναι αυτή των υποψηφίων από Εσπερινά ΓΕΛ, οι οποίοι θα έχουν τις ίδιες ΕΒΕ με τους υποψηφίους των Ημερησίων ΓΕΛ. Από τους 502 που πέτυχαν πέρσι, με την εφαρμογή των ΕΒΕ, θα εισάγονταν γύρω στους 100.

Δεν αναμένεται σημαντική αλλαγή στον αριθμό των υποψηφίων των ΕΠΑΛ που θα μείνουν εκτός, λόγω ΕΒΕ, δεδομένου ότι με το σύστημα που ισχύει στα ΕΠΑΛ, μένει εκτός μεγάλο ποσοστό υποψηφίων, ούτως ή άλλως. Το 2020 προσήλθαν στις πανελλαδικές των Ημερήσιων και Εσπερινών ΕΠΑΛ 15.579 υποψήφιοι, πέτυχαν οι 6.607 και έμειναν εκτός οι 8.972.

Συνολικά, στις διάφορες κατηγορίες υποψηφίων (ΓΕΛ, ΕΠΑΛ, Ημερήσια/Εσπερινά με το Νέο Σύστημα), συμμετείχαν στις συμμετείχαν συνολικά στις πανελλαδικές εξετάσεις του 2020, 87.836 υποψήφιοι. Από αυτούς οι 83.899 συμπλήρωσαν μηχανογραφικό, πέτυχαν σε κάποιο τμήμα ή σχολή οι 67.938 (77,3%) και έμειναν εκτός οι 19.898 (22,7%).

Το 2020, με βάση την παραπάνω ανάλυση, στον αριθμό των 23-25.000, που εκτιμάται ότι θα έμεναν εκτός από το Ημερήσιο ΓΕΛ, εκτιμάται ότι πρέπει να προστεθούν και περίπου 9-10.000 από τα Εσπερινά ΓΕΛ και τα Ημερήσια & Εσπερινά ΕΠΑΛ, οπότε το σύνολο των υποψηφίων που θα έμεναν εκτός, θα κυμαινόταν ανάμεσα σε 32-35.000 (ή 36,5-40,0%). Αυτή είναι η εκτίμηση και για τον αριθμό και το ποσοστό υποψηφίων που θα μείνουν εκτός τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και για το 2021.

Συμπεράσματα - Σε ποια περίπτωση μπορεί να μειωθεί ο αριθμός των υποψηφίων που θα μείνουν εκτός το 2021:

Μεγάλος αριθμός υποψηφίων θα μείνει φέτος εκτός τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, κυρίως λόγω μείωσης του αριθμού των υποψηφίων του Γενικού Λυκείου που θα εισαχθούν σε κάποιο τμήμα.

Οι ΕΒΕ που θα διαμορφωθούν το 2021, θα είναι διαφορετικές, σε σχέση με αυτές που υπολογίστηκαν για το 2020, αλλά ο αριθμός των υποψηφίων κάτω από την ή τις ΕΒΕ του πεδίου τους δε θα αλλάξει ριζικά στις φετινές πανελλαδικές, δεδομένου ότι οι ελάχιστες βάσεις υπολογίζονται ως ποσοστό επί του μέσου όρου των επιδόσεων των μαθητών στις πανελλαδικές, δηλαδή ο αριθμός των υποψηφίων που θα μείνουν εκτός δεν εξαρτάται από το βαθμό δυσκολίας των θεμάτων.

Άλλοι παράγοντες όπως οι μεταβολές στον αριθμό των εισακτέων και των υποψηφίων, η αναλογία των υποψηφίων ανάμεσα σε επιστημονικά πεδία και αλλαγές στην κατανομή των βαθμών, θα επηρεάσουν σε πολύ μικρό βαθμό τον αριθμό των υποψηφίων που θα μείνουν εκτός, σε σχέση με πέρσι.

Ο μόνος παράγων που θα μπορούσε να μειώσει σημαντικά τον αριθμό των υποψηφίων, που θα μείνουν εκτός, είναι η μείωση του Ελάχιστου Συντελεστή ΕΒΕ, από 0,80 που έχει οριστεί, σε 0,70 ή 0,60.

Επιμέλεια Στοιχείων & Ανάλυση: Τμήμα Μελετών Keystone

(*) Ο Μέσος Όρος των Μέσων Επιδόσεων των μαθημάτων των Επιστημονικών Πεδίων υπολογίστηκε, κατά προσέγγιση, με βάση τα συγκεντρωτικά βαθμολογικά στοιχεία που έχει δημοσιοποιήσει το Υπουργείο Παιδείας, έτσι υπάρχει η πιθανότητα πολύ μικρής απόκλισης από τα ολοκληρωμένα αναλυτικά βαθμολογικά στοιχεία. Στη συνέχεια, ο υπολογισμός των ΕΒΕ, έγινε ακριβώς με τον τρόπο που προβλέπεται στο νόμο 4777/21, με βάση δηλαδή τους βαθμούς του συνόλου των υποψηφίων του κάθε Επιστημονικού Πεδίου, συμπεριλαμβανομένων των βαθμών των υποψηφίων των Εσπερινών ΓΕΛ. Αυτή είναι και η πηγή διαφοράς των υπολογισμών στην παραπάνω ανάλυση, σε σχέση με άλλους υπολογισμούς που έχουν δει το φως της δημοσιότητας.
ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΝΟΔΙΚΟ ΠΕΥΚΗ